तिम्रो जन्मको घोषणापत्र लिएर
आईपुगेको छु
समृद्धीको मध्यान्तरमा उभिएको कोरियामा
यो भुमण्डलका पुर्विय केन्द्रमा
बगिरहेको हान नदि
सोलको मधुरो घाम
सबै सबै हेरिरेछु म केबल तिम्रै आँखाबाट

भदौरे संक्रान्तिको पर्दा च्यातेर
सिमसिमे झरी थामिदैं थियो
प्रसुती वार्डको एक कुनाबाट
तिम्री आमाको प्रथम प्रसव पिडा सुनेर
वार्ड बाहिर काम्दै थिएँ म -
एउटा लामो यात्राको तयारीमा
अन्तराष्ट्रिय बिमानस्थलको राडरले
निम्तोको संकेत दिदैं थियो
नौ महिनाको गर्भिय जिवनबाट
तिमीले मुक्तिको पहिलो पाईलो हाल्यौ
तिम्रो सु-आगमनलाई स्वागत ।

निर्दाेष आखाँ र सुन्दर मुस्कानको
सगुन पिएर शुरु भयो
मेरो कोरिया यात्रा
तिम्रो सगुनलाई स्वागत ।

तिम्रो मुक्ति यात्राको हर्षाेल्लासमा
शहभागी हुन नपाउँदाको
दोधारमा खाल्डै खाल्डो परेको मनभिर
सगुन भरिदिएर
केहि दिनलाई तिमीले दियौ बिदा
बाई बाई छोरी ।

पि्रय छोरी,
तिम्रो यात्रामा लैङ्गिक बिभेदको सिङ्गो पहाड छ
छोरी हुनुको गहिरो दुःख छ
तर ति सारा विभेदका पहाडलाई कुल्चिएर
खोल्नुछ तिमीले उज्यालो दिनको ढोका
तिम्रो हरेक कदमको साक्षी र साथी बनेर उभिरहँुला
तिम्री आमा र म
त्यो भन्दा पहिले
हजारौं डाँडापारीको देशबाट
तिम्रो कोमल पाउ चुम्न
अधैर्य तिम्रो बाउ
छिटै आउँदैछ तिम्रै गाउँमा
तिम्री आमालाई भनिदेउ ।

अगष्ट २८ आईतबार हङ्गकङ्गको आकाशबाट

अहिले पनि दरबार सङ्ग्रहालयको पश्चिम ढोकामा प्रत्येक दिन पासपोर्ट लिनेहरूको लाइन लामै हुन्छ । झरीमा रुझ्दै पासपोर्ट लिनका लागि लाम लाग्नेमा मकवानपुरका माइला स्याङ्तान पनि एक थिए । २०६५/२०६६ को बजेटले युवालाई विना धितो दुई लाखसम्म ऋण दिने भनेपछि हेटौंडा बजारमा हार्डवेयर पसल राख्न निवेदन दिएका स्याङ्तानले कतै ऋणका लागि दुई वर्षसम्म कुरे । सरकार नामको चरा व्यावसायिक सपना बुनेका स्याङ्तानको आँगनमा दुई वर्षसम्म पनि नआएपछि पासपोर्ट बनाई अरबतिर उड्ने योजना बनाएका हुन् ।

बस स्टपमा एकछिन उभिँदा
भेटिइन सक्छ
एक पुरानो मित्र
प्रजातन्त्रको दानापानीले सुन्निएको
वा प्रजातन्त्रको आनाकानीले अस्थिपन्जरमा झुण्डिएको
पुरानो मित्र
समयले खिया पारेको पुरानो दिनलाई सम्झेर/भुलेर
पुरानै अस्त्र फ्याक्न सक्छ -
के छ नयाँ हालचाल ?
संमरणको भकारीबाट बिस्थापित
पुर्वस्मृतिको पछुतोमय रङ्गको दोसल्ला ओढाइदिएर
ऊ ओझेल हुन सक्छ
फेरी कुनै दिन बस स्टपमा
भेटिइने/नभेटिइने संभावनालाई आलै राखेर

बस स्टपमा एकछिन उभिँदा भेटिइन सक्छन्
पैसा सापट लिएर भुमिगत भएको
वा सापट दिएको पैसा पछ्याईरहेका मित्रहरु

बस स्टपमा उभिँदा, एम्बुलेन्स शव वाहन र दमकलका साईरनसंग भेट हुन सक्छ
उमेर शरिर र आत्मविश्वास सुक्खा भएका माग्नेहरु
लालपुर्जा पासर्पाेटको कारोबारी जग्गा र श्रम दलालहरु
नगरपालिकाका फुस्रदिला सरसरसफाई कर्मचारी
सरकारी र नीजि स्वास्थय गृहमा उस्तै झुल्किने व्यस्त डाक्टरी
सधैं जिर्ण सडकका मर्मतकारी
न्याय र अन्यायका कारोबारी कालोकोटधारी
टोलका दादागिरी
जागिरे ट्राफिक पुलिस
र नयाँ पुराना अनुहार बोकेका मानिसहरु
भेटिइन सक्छन् बस स्टपमा एकछिन उभिँदा

बस स्टपमा एक छिन उभिँदा
जिल्लाको पुर्व/नयाँ सांसद
उच्च कर्मचारी
खानदानी व्यापारी
बिकासे दाता
सडक विभागको खाल्डोमा जमेको
पानीको पिच्कारी
ज्यानभरी चोख्याएर
कुदाउन सक्छन् रङ्गरङ्गका पाजिरो

भेटिइन सक्छन्,
हात्ति छाप चप्पलमा सवार
इमान्दारिताको दाग लागेको पुर्व नेता
नैतिकताले पुर्पुरो डामेको पुर्व लेखक
सदाचारिताले नाङ्गिएको सर्वहारा कर्मचारी
अपेक्षित अनपेक्षित टाउकोधारीहरु

यतिबेला बस स्टपमा उभिरहेछु
कुरिरहेछु २०६८ नम्बरको “राज्य यातायात”
तर राज्य नाम गरेको बसस्टपमा
अहिलेसम्म पुगेन “राज्य यातायात”

ऊ त्यो परको मोडमा
पन्चट भएको ६०१”नम्बरको ठेलागाडा ठेल्दै गरिरहेको
के त्यो राज्य हो ?

-ब्रबिमकुमार
२०६८ साउन १६ गते
लेले ललितपुर

पुस्तौनी जुलुस

एक करोड ३१ लाख चालिस हजार मिनेट अघि,

दुःख नाम गरेको जिवन

म भित्र प्रवेश गरेको थियो

त्यही दिन देखी सोमल छु म यो जुलुसमा

कहिले दुई पाईला अघि बढ्दै

चार पाईला पछि हट्दै

जुलुस बढिरेहछ

अगाडी /पछाडी

दायाँ /बायाँ

 

अन्याय भन्दा पिरो अश्रुग्यांस

बेईमानी भन्दा दह्रो लाठी चार्ज

विचलन जस्तो हवाई फायर

स्खलित आस्था जस्तो गोली

 सबै सबै पचाउँदैं

जुलुस तछाड मछाड गरिरहेछ

युगौं देखी निधारमा खोपएको

दुःख जस्तै खाडल तर्न

 

तर एक करोड ३१ लाख चालिस हजार मिनेट पछि पनि

म त्यहीँ चोकमा छु

जुलुस त्यही गल्लिमै छ

कालो झण्डा

एउटा कालो झण्डा किनिदेउ मेरो लागी

कात्रो बनाउँछु म

उनिहरुको दिएको पिडामा जलेको

मेरो स्वाभिमानलाई ओढाएर

 

सपनाहरु कुण्ठा बोकेर

मलामी हिँडेको बेला

कहाँ हराईरहेछन् ?

उज्यालो खोज्न गएका ६०१ जना

अझै फर्किएनन् ।

 

यो अध्याँरोमा जलाएर सारा तृष्णाहरु

कहिले सम्म पर्खिरहने उनिहरुको उज्यालो

अध्याँरो जस्तै कालो झण्डा बोकेर

को उभिन्छ यहाँ उनिहरुलाई स्वागत गर्न ?

२ वर्ष अघि संचारकर्मीहरु माझ नेपाली युवाका सवाल र समस्याबारे छलफल भईरहँदा संचारकर्मीहरुलाई यस युवाको प्रश्न थियो “मिडियामा युवाले गरेका सृजनात्मक र सकारात्मक कामहरुको साटो किन मनोरन्जन र विध्वंशका समाचार मात्रै बढि आउँछ ?” एक नाम चलेका पत्रकारले सजिलो जवाफ दिए “पत्रकारिकता पछिल्लो समयमा व्यवसाय हो र त्यसैले जे बिक्छ त्यही समाचार बन्छ ।” उनको जवाफ सहि थियो होला तर त्यसमा सन्तृष्ट हुन सकिने अवस्था थिएन । ६ महिना अघि केही युवाहरुले अनौपचारिक रुपले युवा सवालहरु नेपाली मिडियामा कत्तिको आउँछन् र कसरी आउँछन् भनेर एक हप्ते मिडिया अध्ययन गरे । उनिहरुमा निश्कर्षमा पुग्नु अघि नै निराश भए । युवाका जे जस्ता विषय र सवालले मिडियामा स्थान पाउनु पर्ने हो ति प्रायश ठुला र प्रतिष्ठित मिडियामा दलित झैं हुन्छन् । युवाका समाचार केलाउँदा विधार्थी संगठनहरुको बन्द हड्ताल झगडा र राजधानी लगायतका सहरहरुमा हुने डान्स पार्टी र फेसन सो आदीले अड्डा जमाएका छन् । जुन वास्तवमा महत्वका हिसाबले युवाका खासै चासोका विषय होइनन् । 

के लेख्नु यार कविता ?

मेरो कविता,

न भोको मानिसको भोक मार्ने

दुईटा रोटी बन्न सक्छ ?

मेरो कविता न नाङ्गो मानिसको

आङ्ग ढाक्ने टालो बन्न सक्छ ?

रिसले, आक्रोशले, डाहले

पोख्न त पोखिदिएँ हूलाँ दुई शब्द  !

कागज भरी !

मेरो कविता

न सिङ्गरमरको भित्तामा उभिन लाएक

कुनै रङ्गिन क्यानभास बन्न सक्छ । 

“दशा बाजा बजाएर आउँदैन” भन्ने नेपाली उखान छ । तर जनवरी १५ अर्थात् माघ १ गते अनमिन आफ्नो चार वर्षिय कार्यकाल सकेर फिर्ता जाने तयारी गर्दै गर्दा विश्वमै उदाहरणको रुपमा लिईने नेपाली शान्ति प्रकृयाका दुर्दशाका संकेतहरु भने प्रष्ट देखिदैंछ । ति संकेतहरुलाई बेलैमा बुझेर तदअनुरुपको व्यवहार नेपाली दलहरुले प्रर्दशन गर्न सक्छन् या सक्दैनन् त्यो पनि शंकाकै घेरामा छ । माघ १ गते माघे संक्रान्तिको दिन प्राय नेपालीहरु घ्यु चाक्कु तिलको लड्डुमा मस्त भईरहँदा नेपाली राजनीतिको आकाशमा मडारिरहेको कालो बादल भित्रको चादीँको घेरामा मात्र सन्तोष मान्नु ठुलो भुल पनि हुन सक्छ ।

जब आफु नजिक कसैको मृत्यु हुन्छ

म सोच्छु

उनले मुक्ति पाए

मैले पिडा…

उनले शान्ति पाए

मैले दुःख ।

उनि कतै हराए

यो मुक्त आकाशमा

र नाचिरहनेछन

मेरो आखाँमा

सधैं हासँर ।

केही वसन्तहरु फुल संगै ओईलाएछन्
केही शिशिरहरु पात झै झरेछन्
कैयौं पुर्णिमाहरु जुनसंगै डुबेछन्
यि वर्षहरुमा म तिमीसंग बेखबर रहेछु
मेरो आफ्नै गल्ति !मन भरी बोकेर पछुतो
केही माया
र केही पुराना दिनका यादहरु
आज फेरी धाएँ तिम्रै गल्लिमा
आधुनिकताको जलप लगाएको त्यही मल्लकालिन चोक
त्यही घर, ढोका, बार्दली र फुलदानिका
फुलहरुमा खोजें तिमीलाई
जहाँ बाकीं थिए
समय संगै नयां पुराना भएका केबल तिम्रा सम्झना
र तिमीले रोपेको फुल ।